Eigenlijk zijn we steeds grotere zelfkwellers geworden. Mensen die zichzelf pijnigen met onzekerheid, met tegenstrijdige adviezen, met regels, patronen en blauwdrukken. O, en met het aloude elkaar in de smiezen houden en de maat nemen. Vooral dát niet vergeten.
In mijn kudde stokpaarden is dit een belangrijk exemplaar. Alle levende wezens hebben zo hun eigen gewoontes, normen en waarden. Niet dat de eencelligen zich daarvan bewust zijn, maar ook zij worden de dupe van 'fout gedrag'. Hét grote verschil met ons mensen, naast dat bewustzijn, is dat de meeste andere levende wezens niet bepaald onderhandelen over de leefregels. Eten of gegeten worden, is, geloof ik, wel de bottom line waaraan alles wordt getoetst.
Maar wij vreten elkaar niet op. Sterker, er zijn zelfs mensen die denken dat we geneigd zijn tot het vermijden van geweld. Persoonlijk vind ik dat een linke houding, want in een geweldvermijdende omgeving is één geweldgebruikende idioot al snel de machtigste.
Groepen mensen hebben diverse manieren ontwikkeld om samen te leven. Die zijn niet per definitie gericht op vréédzame coëxistentie op basis van gelijkheid. Meer- en mindermachtigen zullen er altijd zijn. Hoe pijnlijk ook: zelfs in dictaturen kan het dagelijks leven vreedzaam zijn, terwijl de verhouding volledig zoek is. Omdat het draagvlak voor een dictator over het algemeen smal is, zal die toch altijd omvallen. Voor bestendiging is dat draagvlak nodig. Een gedeeld wereldbeeld is dan prima. Een geloof bijvoorbeeld kan heel goed machtsverdeling legitimeren.
In veel westerse landen wordt daar ietwat meewarig naar gekeken. Moslims, boeddhisten, animisten: ze zijn toch echt wel achterlijk ten opzichte van onze inzichten. Niet alleen is dat een enorm arrogante houding van iemand die meent een absolute wijsheid en waarheid in pacht te hebben; het roept ook de vraag op hoe het hier dan zo goed zit?
Slecht, denk ik.
Het was de zoveelste aanprijzing voor een cursus die me ertoe bracht dit op te schrijven. Het ging over een cursus hoe je meer klanten kunt binnenhalen door op de juiste manier de telefoon op te nemen. Het zal vast goed bedoeld zijn en het zal vast ook geen totale onzin zijn. Maar het tekent wel ons geloof.
Het lijkt wel alsof niets meer spontaan kan worden gedaan.
De afgelopen twintig, dertig jaar is er een hele industrie ontstaan van mensen die ons kunnen en willen vertellen 'hoe het moet'. Daarmee verdienen zij hun geld. Daarmee worden wij steeds onzekerder en steeds gedisciplineerder. Daardoor wordt ons (gedeeld) wereldbeeld steeds functioneler.
De sociologie heeft ons ondermeer het inzicht gebracht dat 'de maatschappij' alleen kan worden gezien als je 'm isoleert in verschillende perspectieven. Het is de waarde die jij toekent aan een perspectief die bepaalt hoe jij oordeelt. Maar je buurman kan daarover heel anders denken, met evenveel gelijk. Het gaat om daaraan ten grondslag liggende veronderstellingen en oordelen.
Maar langzamerhand fixeren wij onszelf. Niet eens aan meermachtige mensen, maar aan systemen en een geloof, in regels code. We ontwikkelen een seculier geloof. Een cijfermaatschappij (en, ja, dat is een conclusie op basis van een manier van kijken).
Eerlijk gezegd, zie ik de vooruitgang niet per sé als verbetering. Je moet dat woord code eens ruimer opvatten dan alleen softwarecode. Ook al die 10 regels naar geluk, naar rijkdom, naar succes; de 8 tips voor succesvol ondernemerschap, solliciteren, een goed huwelijk; de 20 geheimen voor een gezond dieet, een atletenlichaam of een stralend gebit: allemaal ontnemen ze je een stukje van je eigen intuïtie en gevoel. De RK-kerk schrijft op vrijdag vis voor? Welnu, methode Y schrijft deze stappen voor als je succes wilt hebben in ..... .
Snappu?
Als je het allemaal te serieus neemt, wordt je niet alleen angstig maar ook gemodelleerd, willoos. En de grootste grap is dat de meeste van die adviezen na verloop van tijd weer worden betwijfeld of, erger, aangetoond onjuist zijn. Want, tja, het ligt maar net aan het perspectief wat je kiest als waarheid.
Ik ben voor jóuw intuïtie en jouw eigen gezond verstand.
Posts tonen met het label geloof. Alle posts tonen
Posts tonen met het label geloof. Alle posts tonen
vrijdag 1 augustus 2014
maandag 5 mei 2014
Onze behoefte aan kristallen bollen
Waarzegsters, mag ik hopen, beschouw je als kermisvermaak. De horoscoop en de tarot zijn van min of meer van hetzelfde laken een pak: vrij algemene waarheden. In het negatieve geval is het geldklopperij via dure belnummers. Toekomst voorspellen is een onzekere bizniz.
Opvattingen spelen daarin een belangrijke rol. De toekomst, dat wat komen gaat, kun je zien als een door een hogere macht bepaald doel. De predestinatieleer is daarvan een uiting. Mijn overtuiging is een heel andere. Onze toekomst wordt bepaald door een oneindig aantal factoren en is niet voorspelbaar omdat teveel factoren een rol spelen.
Daar kunnen veel mensen zich niet bij neerleggen. We lossen toch ieder probleem op? Tot en met de zeespiegelstijging als gevolg van ons eigen knutselen aan het aards ecosysteem. Zeker de westerse wereld lijdt collectief aan overmoed en onderschatting van chaos.
Betekent dat dat je niets kunt doen om je toekomst te beïnvloeden? Nee. Daarvoor hebben we geschiedenis. Uit de geschiedenis kunnen we leren wat in het verleden niet en wat wel werkte. Uit de talloze oplossingsrichtingen valt een deel af of lijkt een deel veelbelovend. Maar als het zo is dat toeval zo belangrijk is, dan neemt het aantal oplossingen niet af: dat blijft te groot (oneindig).
Ik geloof dus bar weinig van toekomstvoorspellingen als het gaat om toekomsten met oneindig veel richtingen. Dat zíjn alle toekomsten waarin menselijk gedrag een rol speelt. Mijn keuzes zijn van beperkte invloed. Als ik in mijn tuin alle paardebloemen kwijt wil, maar de buren kweken ze, dan kan ik uitsteken wat ik wel: het is hopeloos.
We kunnen het niet eens berekenen, zoals we resultante, de invloed, van natuurkundige krachten wel kunnen berekenen. dat vereist dat we die kennen. Maar van ons sociale gedrag snappen we pas een fractie.
En toch barst het van de seculiere presdestinatie-gelovigen en kaartlezers. Dat zullen ze zelf in alle toonaarden ontkennen, maar wie denkt te kunnen aangeven waarheen deze samenlevingen zich ontwikkelen die móet uitgaan van een bekend doel.
Vooral onder mensen die zich bezig houden met technologische ontwikkeling lijken er veel te horen tot die crypto-gelovigen. Geloof in het vermogen tot oplossingen bieden van de technologie, maar vooral ook een geloof in voorspelbaarheid. Maatschappij 1.0, 2.0, 3.0 en zelfs 4.0. worden geschetst. Omdat dat niet als Jules Verne's werken als science fiction wordt gebracht, moet het wel zijn gebaseerd op ofwel zeer geheime kennis of op een kenbare toekomst, de pre-destinatie.
Voorspellen door je te baseren op het verleden, is gevaarlijk. Er is geen enkele reden aan te nemen dat de gschiedenis, die áchteruitkijkend een logische lijn lijkt te volgen, ook die richting zal blijven volgen. Het menselijk vermogen te voorspellen wordt grandioos overschat. Alleen al de talrijke industriële rampen van de afgelopen decennia tonen dat aan. In al die gevallen wáren er rampenscenario's voorzien; maar juist déze niet.
Zijn die excercities dus zinloos? Maar natuurlijk niet. Ze proberen een aantal mogelijke toekomsten in beeld te brengen. Dat er nog heel veel meer andere scenario's mogelijk zijn, dien je echter niet uit het oog te verliezen. Het is ons mensen nog nooit gelukt de toekomst te voorspellen op basis van het verleden.
De enige die dat wel konden, bleken schrijvers. Die 'fantaseerden' (vaak op basis van heel fundamentele menselijke driften). Dát is toekomst: fantaseren wat zou kúnnen.
Opvattingen spelen daarin een belangrijke rol. De toekomst, dat wat komen gaat, kun je zien als een door een hogere macht bepaald doel. De predestinatieleer is daarvan een uiting. Mijn overtuiging is een heel andere. Onze toekomst wordt bepaald door een oneindig aantal factoren en is niet voorspelbaar omdat teveel factoren een rol spelen.
Daar kunnen veel mensen zich niet bij neerleggen. We lossen toch ieder probleem op? Tot en met de zeespiegelstijging als gevolg van ons eigen knutselen aan het aards ecosysteem. Zeker de westerse wereld lijdt collectief aan overmoed en onderschatting van chaos.
Betekent dat dat je niets kunt doen om je toekomst te beïnvloeden? Nee. Daarvoor hebben we geschiedenis. Uit de geschiedenis kunnen we leren wat in het verleden niet en wat wel werkte. Uit de talloze oplossingsrichtingen valt een deel af of lijkt een deel veelbelovend. Maar als het zo is dat toeval zo belangrijk is, dan neemt het aantal oplossingen niet af: dat blijft te groot (oneindig).
Ik geloof dus bar weinig van toekomstvoorspellingen als het gaat om toekomsten met oneindig veel richtingen. Dat zíjn alle toekomsten waarin menselijk gedrag een rol speelt. Mijn keuzes zijn van beperkte invloed. Als ik in mijn tuin alle paardebloemen kwijt wil, maar de buren kweken ze, dan kan ik uitsteken wat ik wel: het is hopeloos.
We kunnen het niet eens berekenen, zoals we resultante, de invloed, van natuurkundige krachten wel kunnen berekenen. dat vereist dat we die kennen. Maar van ons sociale gedrag snappen we pas een fractie.
En toch barst het van de seculiere presdestinatie-gelovigen en kaartlezers. Dat zullen ze zelf in alle toonaarden ontkennen, maar wie denkt te kunnen aangeven waarheen deze samenlevingen zich ontwikkelen die móet uitgaan van een bekend doel.
Vooral onder mensen die zich bezig houden met technologische ontwikkeling lijken er veel te horen tot die crypto-gelovigen. Geloof in het vermogen tot oplossingen bieden van de technologie, maar vooral ook een geloof in voorspelbaarheid. Maatschappij 1.0, 2.0, 3.0 en zelfs 4.0. worden geschetst. Omdat dat niet als Jules Verne's werken als science fiction wordt gebracht, moet het wel zijn gebaseerd op ofwel zeer geheime kennis of op een kenbare toekomst, de pre-destinatie.
Voorspellen door je te baseren op het verleden, is gevaarlijk. Er is geen enkele reden aan te nemen dat de gschiedenis, die áchteruitkijkend een logische lijn lijkt te volgen, ook die richting zal blijven volgen. Het menselijk vermogen te voorspellen wordt grandioos overschat. Alleen al de talrijke industriële rampen van de afgelopen decennia tonen dat aan. In al die gevallen wáren er rampenscenario's voorzien; maar juist déze niet.
Zijn die excercities dus zinloos? Maar natuurlijk niet. Ze proberen een aantal mogelijke toekomsten in beeld te brengen. Dat er nog heel veel meer andere scenario's mogelijk zijn, dien je echter niet uit het oog te verliezen. Het is ons mensen nog nooit gelukt de toekomst te voorspellen op basis van het verleden.
De enige die dat wel konden, bleken schrijvers. Die 'fantaseerden' (vaak op basis van heel fundamentele menselijke driften). Dát is toekomst: fantaseren wat zou kúnnen.
dinsdag 28 mei 2013
De Bakkerij in Leiden: incubator avant la lettre
Je kunt er aardig mee in je maag zitten; als er iets gebeurt wat niet in overeenstemming is met wat jij voor waarheid aanziet. Moet je je eens voorstellen: dat we ineens in drie uur om de zon draaien, of dat de magnetische pool van noord naar zuid verhuist, of we intelligent leven ontdekken diep in oceaantroggen. Die kans is niet groot. Alhoewel dat verspringen van de magnetische pool wel degelijk mogelijk is.
Op een veel dagelijkser niveau gebeurt het echter ook. Geheimen die ineens op straat komen te liggen, waardoor beelden aan diggelen gaan. Een instituut als de katholieke kerk kan daarover meepraten. Ook ingenomen standpunten kunnen door de tijd worden ingehaald. Berucht zijn de meningen over 'het communisme' die plots moesten worden bijgesteld vanwege het dictatoriale karakter van veel communistische regimes. Niet dat zijn tegenhanger, het vrijemarkt-kapitalisme, het veel beter doet; de inkomensklóóf in die landen verbreedt en verdiept. Kortom, het is allemaal niet zo helder of, zeer zeker níet, vaststaand.
Als je heel erg rechtlijnig wil zijn, dan kan je dat in de problemen brengen. Steil in de leer zijn, rigide in opvattingen: het kan je in de problemen brengen.
Dat heb ik dus ook. Met 'geloof'. In abstracte termen benoemd, ben ik tegen 'geloven'. Dat impliceert namelijk geen gesprek, geen discussie, geen twijfel. Ergens in geloven is vaak onwankelbaar. Op het moment dat je zelfs je dagelijks handelen laat bepalen door anderen - een kerkleider of een geschrift - snap ik dat niet goed. Dat is geen reden er over te oordelen. Eenieder heeft het recht zijn leven te leiden zoals hij of zij dat wil; mits die manier van leven niet aan anderen wordt opgedrongen of effecten heeft. Leuk als je de hele dag hardrock of gospels wilt horen, maar dan zó dat de buren dat niet ook hoeven. Leuk dat jij vindt dat korte rokjes des duivels zijn, maar eis geen ban op korte rokjes. Leuk dat jij vindt dat van jouw gezicht alleen de ogen getoond mogen worden aan vreemden, maar zorg dan wel voor een oplossing van het identificatieprobleem.
Toch is het wat met dat geloof. Het ligt aan de basis van heel veel goeds.
Vandaag was ik met De Reizende Ontmoeting te gast bij diaconaal centrum De Bakkerij in Leiden. Dat is 'dus' een centrum op basis van denominatie, geloof. Er gebeurt daar ongelooflijk veel; van vluchtelingenwerk tot dak- en thuislozenopvang, oriëntatiejaar voor schooluitvallers en de voedselbank. Meer dan zeventien (17!) organisaties zijn er ondergebracht. En dan hebben we het nog niets eens over al die hulp- en dienstenorganisaties die vanuit De Bakkerij zijn gestart. Eigenlijk is het een incubator avant la lettre. Dat geldt overigens ook voor de werkwijze: netwerkend en regelend op basis van ruil. Badinerend: een Leids ritselcentrum van jewelste.
Dan zit je daar te luisteren en realiseer je je ineens dat veel van het sociale imago van de stad Leiden híer vandaan komt. Dat de Leidse overheid - raad, b&w en ambtenaren - daarin vooral (slechts?) een volgende en faciliterende rol hebben gespeeld, maar zelden een aanjagende. Het is vooral particulier initiatief - naastenliefde als je wilt - dat de zorg voor hulpbehoevende anderen vorm gaf. En nog steeds, hoor. De voedseluitdeling aan dak- en thuislozen is een initiatief van een Leidse echtpaar.
Daar zit je dan.
Dat is dus zo'n spagaatprobleem. De motivatie die mensen halen uit hun geloof, is niet anders dan te prijzen (mits het geen zendelingenwerk is). Wel blijf ik nog even worstelen met de vraag of dat een intrinsieke of een extrinsieke motivatie is. Die eerste zou duiden op een fundamenteel verlangen om 'goed te doen'. Maar er zijn ook cynici die stellen: "door die goede daden kom je hoger in de hemel. Dat is dus gewoon betaling. Maar anders....". Anderhalve eeuw geleden is niet voor niets (die redenering over) die mentaliteit gebruikt als verklaring voor de snelle ontwikkeling van het kapitalisme.
Dat je onderscheid moet maken tussen massa-gedrag en individuele beïnvloeding, was me wel duidelijk. Die massa blijft beangstigend. Maar het is wel goed af en toe even op je eigen (voor)oordelen te worden gewezen. Die nestelen zich op kousevoeten in je wereldbeeld en doen zich daarna voor als Algemene Waarheid.
Jij hebt die kleine oplichters ook in jóuw wereldbeeld, hoor.
Op een veel dagelijkser niveau gebeurt het echter ook. Geheimen die ineens op straat komen te liggen, waardoor beelden aan diggelen gaan. Een instituut als de katholieke kerk kan daarover meepraten. Ook ingenomen standpunten kunnen door de tijd worden ingehaald. Berucht zijn de meningen over 'het communisme' die plots moesten worden bijgesteld vanwege het dictatoriale karakter van veel communistische regimes. Niet dat zijn tegenhanger, het vrijemarkt-kapitalisme, het veel beter doet; de inkomensklóóf in die landen verbreedt en verdiept. Kortom, het is allemaal niet zo helder of, zeer zeker níet, vaststaand.
Als je heel erg rechtlijnig wil zijn, dan kan je dat in de problemen brengen. Steil in de leer zijn, rigide in opvattingen: het kan je in de problemen brengen.
Dat heb ik dus ook. Met 'geloof'. In abstracte termen benoemd, ben ik tegen 'geloven'. Dat impliceert namelijk geen gesprek, geen discussie, geen twijfel. Ergens in geloven is vaak onwankelbaar. Op het moment dat je zelfs je dagelijks handelen laat bepalen door anderen - een kerkleider of een geschrift - snap ik dat niet goed. Dat is geen reden er over te oordelen. Eenieder heeft het recht zijn leven te leiden zoals hij of zij dat wil; mits die manier van leven niet aan anderen wordt opgedrongen of effecten heeft. Leuk als je de hele dag hardrock of gospels wilt horen, maar dan zó dat de buren dat niet ook hoeven. Leuk dat jij vindt dat korte rokjes des duivels zijn, maar eis geen ban op korte rokjes. Leuk dat jij vindt dat van jouw gezicht alleen de ogen getoond mogen worden aan vreemden, maar zorg dan wel voor een oplossing van het identificatieprobleem.
Toch is het wat met dat geloof. Het ligt aan de basis van heel veel goeds.
Vandaag was ik met De Reizende Ontmoeting te gast bij diaconaal centrum De Bakkerij in Leiden. Dat is 'dus' een centrum op basis van denominatie, geloof. Er gebeurt daar ongelooflijk veel; van vluchtelingenwerk tot dak- en thuislozenopvang, oriëntatiejaar voor schooluitvallers en de voedselbank. Meer dan zeventien (17!) organisaties zijn er ondergebracht. En dan hebben we het nog niets eens over al die hulp- en dienstenorganisaties die vanuit De Bakkerij zijn gestart. Eigenlijk is het een incubator avant la lettre. Dat geldt overigens ook voor de werkwijze: netwerkend en regelend op basis van ruil. Badinerend: een Leids ritselcentrum van jewelste.
Dan zit je daar te luisteren en realiseer je je ineens dat veel van het sociale imago van de stad Leiden híer vandaan komt. Dat de Leidse overheid - raad, b&w en ambtenaren - daarin vooral (slechts?) een volgende en faciliterende rol hebben gespeeld, maar zelden een aanjagende. Het is vooral particulier initiatief - naastenliefde als je wilt - dat de zorg voor hulpbehoevende anderen vorm gaf. En nog steeds, hoor. De voedseluitdeling aan dak- en thuislozen is een initiatief van een Leidse echtpaar.
Daar zit je dan.
Dat is dus zo'n spagaatprobleem. De motivatie die mensen halen uit hun geloof, is niet anders dan te prijzen (mits het geen zendelingenwerk is). Wel blijf ik nog even worstelen met de vraag of dat een intrinsieke of een extrinsieke motivatie is. Die eerste zou duiden op een fundamenteel verlangen om 'goed te doen'. Maar er zijn ook cynici die stellen: "door die goede daden kom je hoger in de hemel. Dat is dus gewoon betaling. Maar anders....". Anderhalve eeuw geleden is niet voor niets (die redenering over) die mentaliteit gebruikt als verklaring voor de snelle ontwikkeling van het kapitalisme.
Dat je onderscheid moet maken tussen massa-gedrag en individuele beïnvloeding, was me wel duidelijk. Die massa blijft beangstigend. Maar het is wel goed af en toe even op je eigen (voor)oordelen te worden gewezen. Die nestelen zich op kousevoeten in je wereldbeeld en doen zich daarna voor als Algemene Waarheid.
Jij hebt die kleine oplichters ook in jóuw wereldbeeld, hoor.
woensdag 22 mei 2013
Gevaarlijk: (godsdienst)waanzinnigen
Onrecht is iets waar ik slecht tegen kan. Da's een wat obligate opmerking, want de echt ertoe doende gevallen van onrecht bevinden zich vér buiten mijn invloedssfeer. Denk dan vooral aan de verdelingsvraagstukken als: inkomen, woonruimte, werk. Dat wordt echt niet eerlijk - op basis van gelijke toegang - verdeeld. Ménsen die verdelen; het gaat nooit goed. Wij kunnen dat helemaal niet onbevooroordeeld. Altijd zullen voor- en afkeuren een rol spelen. In de wereld van de social media is dat 'ontdekt', en benoemd, als 'gunfactor' hetgeen een treffende karakteristiek is.
Wat dat betreft, is het maar goed dat ons ook vanalles kan overkomen 'zonder onderscheids des persoons'.
Het klimaat is zo eentje. Als het regent, maakt het geen bal uit wie je bent: je wordt nat. De enige uitweg is dat de rijkeren in staat zijn zich beter te wapenen tegen die regen; hetzij met een paraplu, hetzij met een auto, taxi of bus. Maar boven Wassenaar is de kans op regent net zo groot als boven een achterstandswijk in een grote stad. Even voor alle duidelijkheid: de vestigingslokatie is weer wél een mensenverdeling. De meer-machtigen wonen níet op de slechtste plekken op deze aardkloot.
Pesten is, deels, het leren omgaan met onrecht. Dan hebben we het dus niet over de ziekelijke vormen die langdurig grof en vernietigend zijn. Maar ook de 'lichte' vorm waar we haast achteloos aan voorbij gaan - "Ach, dat doen alle kinderen van alle tijden. Daar word je groot van" - is een aanslag op het gevoel van rechtvaardigheid: "Hé..., probeer dat 's met iemand van je eigen grootte, joh!". Dat pesten kan fysiek zijn, maar ook psychisch. Ik vermoed zelf dat dat de ergste is: onzichtbaar, maar wel schade toebrengend die nog jaren kan bestaan. Treiteren hoort in die groep. Ook de kleine pesterijtjes als iemand in het openbaar voor schut zetten, of blij maken met een dooie mus.
En maar lachen.
Ik kan dan ook kwaad worden over mensen die anderen bewust voor de gek houden. Gelovigen zijn daar erg goed in. Of beter: de missionaire types daaronder, want de goede moet ik niet te na spreken. Alhoewel ik vind dat iedereen mag vinden wat-i wil, zijn er grenzen aan wat-i zegt of doet. Die grenzen worden, wat mij betreft, overschreden door godsdienstwaanzinnige 'televisiedominees', maar ook door gekken als deze:
Eigenlijk zou er helemaal geen aandacht aan moeten worden besteed. Deze man is geen knip voor de neus waard. Zijn nut is nul. Maar waar hij eigenlijk heel erg nadrukkelijk op moeten worden gewezen, is het verdriet wat-i mensen aan doet. Kijk, geloven dat dit kan, is één - en al zielig genoeg - maar dan ook nog 's uitermate kwetsbare mensen mee lastig vallen...
da's echt precíes hetzelfde als wat pestkoppen doen.
Eikel!
Wat dat betreft, is het maar goed dat ons ook vanalles kan overkomen 'zonder onderscheids des persoons'.
Het klimaat is zo eentje. Als het regent, maakt het geen bal uit wie je bent: je wordt nat. De enige uitweg is dat de rijkeren in staat zijn zich beter te wapenen tegen die regen; hetzij met een paraplu, hetzij met een auto, taxi of bus. Maar boven Wassenaar is de kans op regent net zo groot als boven een achterstandswijk in een grote stad. Even voor alle duidelijkheid: de vestigingslokatie is weer wél een mensenverdeling. De meer-machtigen wonen níet op de slechtste plekken op deze aardkloot.
Pesten is, deels, het leren omgaan met onrecht. Dan hebben we het dus niet over de ziekelijke vormen die langdurig grof en vernietigend zijn. Maar ook de 'lichte' vorm waar we haast achteloos aan voorbij gaan - "Ach, dat doen alle kinderen van alle tijden. Daar word je groot van" - is een aanslag op het gevoel van rechtvaardigheid: "Hé..., probeer dat 's met iemand van je eigen grootte, joh!". Dat pesten kan fysiek zijn, maar ook psychisch. Ik vermoed zelf dat dat de ergste is: onzichtbaar, maar wel schade toebrengend die nog jaren kan bestaan. Treiteren hoort in die groep. Ook de kleine pesterijtjes als iemand in het openbaar voor schut zetten, of blij maken met een dooie mus.
En maar lachen.
Ik kan dan ook kwaad worden over mensen die anderen bewust voor de gek houden. Gelovigen zijn daar erg goed in. Of beter: de missionaire types daaronder, want de goede moet ik niet te na spreken. Alhoewel ik vind dat iedereen mag vinden wat-i wil, zijn er grenzen aan wat-i zegt of doet. Die grenzen worden, wat mij betreft, overschreden door godsdienstwaanzinnige 'televisiedominees', maar ook door gekken als deze:
Eigenlijk zou er helemaal geen aandacht aan moeten worden besteed. Deze man is geen knip voor de neus waard. Zijn nut is nul. Maar waar hij eigenlijk heel erg nadrukkelijk op moeten worden gewezen, is het verdriet wat-i mensen aan doet. Kijk, geloven dat dit kan, is één - en al zielig genoeg - maar dan ook nog 's uitermate kwetsbare mensen mee lastig vallen...
da's echt precíes hetzelfde als wat pestkoppen doen.
Eikel!
Abonneren op:
Posts (Atom)