Dáárom gaat het mis met de pers

In de vakantie zat ik lekker onder het eikje wat rond te lummelen op het Internet. Zo ronddwalend trof ik een titel die me indertijd ook al trof: Broodroof en Broddelwerk. Hij staat op Journalisten Lab.

Zo lezend onder de boom trof me iets anders dan die eerste keer:

De “kop en 50 woorden” is best veel, meestal heb je de essentie dan wel te pakken zodat je niet naar de originele bron hoeft. Veel bronnen vinden het dan ook niet fijn.

Inderdaad. Het gaat over de werking van platforms als Dichtbij die een mengsel brengen van content curatie en eigen werk. Dat brengt wrevel met zich mee. Want journalisten - of beter: de uitgever - wil wél graag overal en altijd de eer (geld) die hem of haar naar zijn of haar indruk toekomt. Niet onterecht. Maar het is een ontkenning van een nieuwe vorm van publiceren.

Dat citaat hierboven trof me daarom. Wat me de eerste keer niet direct was opgevallen, is dat het bijna een pot verwijt de ketel-situatie is. Want blijkbaar functioneert de journalist binnen een conventie en een strak stramien: de boodschap breng je in de eerste regels van je artikel.

Kijk. Dat is een uitnodiging voor diegenen die dan slim software kunnen inzetten. Blijkbaar lukt het de schrijvende pers niet om buiten hun zelfgebaande paden te treden. Terwijl dat toch een deel van de oplossing is.

Waarom wordt dat stramien gehanteerd? Zijn de lezers te lui, te dom om verder te lezen? Of hebben 'we' onszelf dat aangeleerd? Waarom zou een nieuwsartikel niet een, pakkende, lange aanloop naar het nieuwsfeit mogen hebben? Waarom wordt de lezer niet uitgedaagd?

Als het waar is wat ik denk - dat die conventies en stramien zo bepalend zijn - dan heb ik meteen minder 'medelijden' met bestaande media die klagen over 'jatwerk'. Dat begint nu te neigen naar 'uitlokking'. Tijden en mogelijkheden veranderen. Iedereen past zich daaraan aan: langzamer of sneller, meer of minder. Maar aanpassen doe je.

Als de artikelen in vorm ónvoorspelbaar worden, zal iedere content curator net iets meer inspanning moeten leveren dan nu. Lezen en samenvatten en met hyperlinks naar de oorspronkelijke tekst terug verwijzen. Maar dat betekent ook meer (gevraagde) erkenning op voor de oorspronkelijke schrijver. Want de samenvatting is toch altijd minder dan het origineel.

Geen idee of het werkt. Maar die '50 woorden aan het begin'? Mij lijkt dat de journalist daar eens aan moet gaan tornen.

De komst van Blekko

Het eind van Google? Je zou het haast denken als je de kritieken op de Google zoekresultaten ziet. Het is in elk geval een interessante lijn zoals die ook in Business Insider was te vinden.

Het is een intrigerende gedachte die wordt neergelegd: dat de ontsluiting van het Internet (het Web) in eerste aanleg een zaak van mensenhanden en -werk is geweest, daarna is geautomatiseerd door ondermeer Google en ... nu door massale inzit van curatie weer in mensenhanden komt.

Het blijft een fascinerende wereld: hoe wij mensen omgaan met informatie. En hoe complex dat blijkbaar is, want het lukte ook een miljardenbedrijf als Google niet goed die informatie te ontsluiten. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het Google voor een deel - een gróót deel, volgens sommigen - niet lukte omdat men verdronk in de eigen soep aan algoritmen en types zoekresultaten. Als zoekresultaten té veel worden gemanipuleerd, ontstaat er iets oneigenlijks: die resultaten worden onbetrouwbaar. In het artikel wordt daar ook op gewezen. En op het bestaan van een zoekmachine die begint waar Google struikelde: Blekko. Een mooie oplossing.

Nog helemaal los van de Google of zoekmachines, is wat mij betreft ook dit een voorbeeld van dat beroemde sociale web. Het begint er op te lijken dat de belangrijkste engine voor het web heel eenvoudig de mens, de gebruiker is.

Zo vreemd is dat ook eigenlijk niet. Want als het web barstensvol zit met informatie, dan is de volgende logische stap volgens de leerboekjes die naar kennis. Pas dan worden data, na informatie te worden, waardevol. En dat doen mensen door betekenis toe te voegen en nieuwe combinaties te vormen.

Het web als informatiesysteem klopt nog steeds. Het ontstaan van een kennissysteem is nu gaande. Vooral in de vorm van de dynamische social media. De kracht zal zitten in het gebruik maken van de menselijke denkkracht. En met de grote hoeveelheden gebruikers is dat nu ineens een interessante optie: vergelijkbaar met de wisdom of the crowds. Daar zullen andere, nieuwe spelers de rol van Google gaan overnemen. Welke? Geen idee. Dat Blekko?! Quora?!