Raar, zeg, dat je dik bent

Je hebt van die gedachten die je vaker bekruipen. Omdat ik iedere dag blog, zal dat ook hier vast wel voorkomen: dubbels. Dat moet je dan maar opvatten als teken dat het mij meer dan eens bezig hield.

Vandaag zat ik wat te bladeren in de VPROgids, op het toilet. Want, geen idee hoe het bij jullie gaat, de gids gebruiken we haast nooit meer. Als hij na een week bij het oud papier belandt, ligt-i vaak nog open op zondag of maandag. Soms is-t-i helemaal niet open geweest. En toch staan er (soms) leuke dingen in. Van die achtergrondjes bij tvprogramma's. Vaak ook tvprogramma's die echt niet overal zijn te zien. Of met extra abonnementen. Arte, BBC3 en 4: leuk te weten wat daar te zien is en jij niet zult zien.

Maar goed. Ik bladeren. En toch weer wat geleerd van de VPRO. Ik wist niet dat er een literaire stroming is opgekomen die de redactie obilit noemt: boeken waarin vreten en dus ook de dikkerd hoofdonderwerp zijn. Ik ben in elk geval om. Big Brother - de omschrijving, OK - fascineert me. De Middlesteins overigens ook. Nu nog vooral zorgen de titels níet te vergeten.

Het artikel ga ik twee keer citeren. De eerste is dit, zonder commentaar omdat-i o zo duidelijk is:

De dieetindustrie is de enige winstgevende bedrijfstak ter wereld met een mislukkingspercentage van 98 procent.

Werkelijk, we zijn gék. Zo zag ik gisteravond Jack Wouters praten in een kunstprogramma. Een jojo, die man. Dik, magerder, weer dik (en dan naakt in de voorstelling. Een hóóp vlees, hoor).

Het tweede is dit en gaat over de schrijfster zelf:

die om de dag vijftien kilometer hardloopt, dagelijks reeksen loodzware crunches afwerkt en slechts één maaltijd per dag eet.

Daar op het toilet schoot me de gedachte weer te binnen: hoeveel tijd kost je dat allemaal? Het zit me vaker dwars als ik weer 's gezondheidsadviezen zie. Ze kloppen als een bus. Dat is het probleem niet. Veel bewegen ís gezond. Uitgebalanceerd eten ís gezond. Rust nemen door meditatie of vakantie ís gezond.

Maar als je werk hebt waarvan je doodmoe thuis komt: hoe doe je dat dan? Je bent al afgepeigerd.

Ik snap maar niet waarom we dat als samenleving blijkbaar niet wíllen snappen dat gezondheid inderdaad is gekoppeld aan sociaal-economische status, dat arm(er) vaak ook slecht(er) betekent, maar dat minstens zo belangrijk de beschikbare tijd is. En nee, dat is geen 100%-kwestie van prioriteiten of kiezen.

Het is allemaal zo mooi als je je werktijden zélf kunt bepalen, als je níet afhankelijk bent van anderen voor vrije tijd. Maar wat als je dat níet kunt?!

Sluipzelfmoordenaar

Klakkeloos nadoen, is gevaarlijk. Dat leren we al vroeg als je ouders je voorhouden: "als je vriendje in de sloot springt, spring jij zeker ook er achteraan?". Een vergelijking die in veel varianten bestaat. Van vriendjes en vriendinnetjes die van grote hoogte naar beneden springen tot en met het opeten van regenwormen.

Dat alles heeft nooit voorkomen dat volgzaam gedrag toch echt wel onbesproken kan blijven. Het Godwinnetje Befehl ist Befehl dreigt het kritiekloos toepassen van regels te vergoelijken. Zó erg is dat toch niet?! Terwijl het enige echte verschil is dat het minder in het oog springend is.

Het grootste gevaar schuilt in de geleidelijkheid waarmee regels veranderen.

Hoe dat kan gaan, was pas geleden op televisie te zien. Factcheckers heet het programma en de vraag die werd opgeroepen was of 'we te dik worden'. Eerlijk gezegd vond ik het antwoord niet eens het interessantst; wél de weg die 'we' bewandelden.

Langzaam maar zeker zijn we meer gaan eten; zijn representaties van onszelf veranderd; en, vooral, zijn kookinstructies, recepten, aangepast. Vooral die laatste was voor mij een openbaring, omdat de verklaring niet een groter aantal eters was maar echt meer eten per persoon.

Meestal ben ik het wel eens met de televisierecensies van Jean-Pierre Geelen in de De Volkskrant, maar nu dus niet:


Natuurlijk. Je kunt heel badinerend doen over de toon van het programma of over de wetenswaardigheden. Maar ik denk dat je iets miste als je schrijft:

Maar wie de jus van hun programma afschepte, hield toch maar bitter weinig over om op te kauwen.

Dan heb je niet opgemerkt dat we slúipenderwijs (zelf)moordenaars zijn geworden.

Stapje voor stapje, voetje voor voetje, teen voor teen naar de rand van de afgrond en geen vader of moeder die je waarschuwt te bekennen.