Handicap is een kwestie van erkennen

Vandaag was ik op zoek naar een nieuwe bril. Omdat de huidige me steeds minder een goed zicht gaf en omdat de twee pootjes de afgelopen drie, vier maanden braken. Die heb ik met superlijm weer vastgezet. Maar dat zicht lijm je niet. Temeer omdat m'n ogen beter zijn geworden de afgelopen drieëneenhalf jaar. Da's minder, want beter betekent dat de huidige bril te sterk is geworden. Een typisch geval van een bijziende oudere; zelfs vooruitgang is nadelig. De conclusie bleek dat links rechts dwars zat door ongeveer één dioptrie er op vooruit te zijn gegaan. "U kunt beter met de leesbril gaan lopen, want die is zwakker".

Dan krijg je meteen het gelazer van de kosten en vooral van het montuur (de superlijm, niet vergeten). Ik moet een nieuwe uitzoeken. Daar komt veel bij kijken: je gewenste imago, je bestaande imago, de mening van je naasten, en die van de opticien, de keuze uit monturen waarin je (kunststof)glazen kunnen worden gezet, en de kosten. Ik geloof dat we nu rond de €800-€900 zitten, hetgeen wel €200 minder is dan de vorige.

Dit?


Maar wat me enorm dwarszit, al jaren, is dat ik niet serieus word genomen. Sterker, de verzekeraars proberen me naar grote optiekketens te manoeuvreren. Ketens die níet de glazen aanmeten en leveren die we zoeken. Ketens die brillen zien als producten en niet als hulpmiddelen. Onzin? Een bril meet je aan door veren, neuspads en poten af te stellen; niet door 'm te overhandigen met 'Veel plezier ermee'. Oogmeting? Alleen als u hier koopt. En dan nog doen we het onzuiver. Oogboldruk meten? O ja, dat kan hier ook. Mijn ogen zijn me zoveel waard dat ik wil kiezen wie ermee bezig is, zoals ik m'n huisarts ook koos.

Of dit?


Ik, wij brildragers, zijn feitelijk gehandicapt. Maar we krijgen niet de oplossing daarvoor vergoed.

Mijn verzekeraar vergoedt iedere drie jaar iets van €100-€150. Die periode kan ongeveer kloppen, want mijn vorige bril is ongeveer zo oud. Maar dat bedrag betekent dat ik een half glas kan kopen in de goedkoopste uitvoering. Glazen zoals ik die nodig heb, kosten rond de €340, per stuk. Dat zijn gewoon goede glazen die goed zicht geven. En om goed zicht gaat het toch? Goedkoper kan, hoor. Glas in plaats van kunststof: kwetsbaarder en vooral zwaarder. Of met minder vloeiende overgangen - multifocaal, hè - of beperktere zichtgebieden. Allemaal verminderingen van het zicht en comfort. Alsof je rolstoelen met ovalen wielen net zo goed bruikbaar vindt als met ronde.

Het is eigenlijk vreemd. Met m'n -7's en cylinderaanpassingen zie ik zo goed als niets zonder bril. In elk geval niet veel meer dan silhouetten, maar details als kleding op tien meter afstand toch echt niet. En het kan allemaal erger. Het eind van dat liedje is dat brildragers met dergelijke glassterkten - en hoger - zich zonder bril niet kunnen redden in het maatschappelijk verkeer. Volgens mij ben je dan gehandicapt!

"Maar dan zouden ik weet niet hoeveel mensen gehandicapt zijn en recht moeten hebben op vergoeding?!" Precies! En het geeft aan hoe Het Systeem werkt: we definiëren iets weg. Niet de vraag of het je sociaal hindert, maar de vraag of we het willen bekostigen is leidend. Feitelijk heel raar.

Overigens is dit inderdaad een pleidooi om dat te veranderen. Maar dan wel zo dat de klant de keuze heeft. De vergoeding zou qua glazen optimaal moeten zijn, want dát is het hulpmiddel. Het montuur hoeft niet vergoed: daarin zijn teveel smaken en soorten. Maar als richtglas zou moeten dienen het glas dat maximaal zicht herstelt en dat comfortabel is. Laat me zelf kiezen bij wie ik dat bedrag besteed.

Zie ik dat gebeuren? Nee. Want de bril wordt na al die jaren helemaal niet meer gezien als een hulpmiddel. Totdat je zelf slecht gaat zien.

Een ander pilletje, meneer?

Vandaag moest ik m'n voorraad medicijnen weer aanvullen. Op naar de apotheek. Daar staat altijd iedereen te wachten. Een prima moment om 's na te denken over die wereld.

Ik schreef al eerder over de verpakking-idioterie. Hoe zot het is dat medicijnen - steeds vaker - van verpakking en soms van vorm veranderen? Ik heb er twee die, als je niet goed oplet, makkelijk voor elkaar kunnen worden aangezien. Het verschil is dat tussen een bijna-identieke tweeling: pas als je ze naast elkaar ziet, zie je het onderscheid. Zoals ik een jaar geleden schreef: je zal maar slechtziend zijn, of vergeetachtig, of achterdochtig. Achterdochtig omdat je wéér andere verpakkingen ziet. Klopt dat wel???

Vandaag was het weer raak.

Eén medicijn kreeg ik altijd in een potje. Toen veranderde een jaar of twee terug de tekst op de potje in het Grieks. Altijd handig; áls je van plan was Grieks te gaan leren. En vorig jaar verdween het potje en verscheen de doordrukstrip. Nu leek die pil in elk geval weer meer op die andere in doordrukstrip. Maar daar eindigt het niet, want vandaag kwamen de potjes weer op de toonbank. Wel van een ander merk.

Nu ben ik niet een van de domste en evenmin lijdend aan vergeetachtigheid of wanen. Toch is het ook mij gelukt om die twee pillen te verwisselen. Dan sta je 's avonds te kijken met die ene vraag knagend: "Barst, ben ik nu die ene vergeten of heb ik nu twee keer die andere ingenomen?". Dus toen die potjes daar zo stonden, hoorde ik mezelf zeggen: "Gôh, de potjes zijn weer terug? Ik was net gewend aan de doordrukstrips.".

Dan staan en zitten er nog wel mensen te wachten in die apotheek, maar toch hebben we er een minuutje aan besteed. Die opmerking maakte nogal wat los namelijk.

"Meneer, ik snap het. Maar uw verzekering heeft preferente geneesmiddelen. Meestal zijn dat de goedkoopste. De kans is aanwezig dat u over drie maanden wéér andere krijgt, van een ander merk. Dat is de drijfveer van de verzekeraar: de kosten. Voor de patiënt is dat lastig. Voor ons is het ook lastig, want we maken echt mee dat zo'n preferente fabrikant in het begin niet voldoende kan leveren. En dan? Zoeken naar een collega-apotheek die ze wél heeft. Of andere verstrekken en maar zien hoe we die kosten dekken. Over de oudere mensen hier in de wijk die de kluts kwijtraken, hebben we het dan nog niet eens. Het kost enorm veel tijd. Maar de verzekeraar denkt alleen aan geld."

Dat gaat die verzekeraar natuurlijk met klem ontkennen. Daar krijg je dan van die antwoorden als 'de werkzame stof is écht hetzelfde'. Maar, meneer of mevrouw van de zorgverzekering, het gaat om de verpakking. En, tussen twee haakjes, inmiddels is ook aangetoond dat verschillende dragerstoffen wel degelijk effect (kunnen) hebben.



Maar goed; stel dat die verzekeraar zich enorm druk maakt over kosten (waarmee overigens niets anders wordt bedoeld dan de eigen portemonnee. De kosten van de totale zorg interesseren hen verder geen ene klap.): waarom zouden zij zich dan druk maken over míjn kosten, míjn portemonnee?

Terug lopend kauwde ik daar op door. Waarom doen die zorgverzekeraars niet wat iedere andere verzekeraar ook doet? Die keren een vastgesteld bedrag uit. Ook daarover kun je twisten. Maar als mijn auto wordt aangereden, krijg ik een bedrag uitgekeerd. Dat beruchte total loss. Mijn autoverzekeraar bepaalt níet welke auto ik nieuw aanschaf. (Misschien moet ik dat onzalige idee meteen afkloppen)

Waarom vergoed mijn zorgverzekeraar niet 'gewoon' een bedrag, ongeacht welk merk ik aanschaf bij de apotheek? Het systeem van huisarts-apotheker behoedt ons er echt wel van al te grote financiële misgrepen te doen. En wij klanten zijn ook niet gek. We zoeken al de voordeligste supermarkt en hebben onze voorkeursmerken. Een systeem van standaardvergoedingen zou daar goed bij aansluiten, een stuk eenvoudigere en goedkopere verzekering mogelijk maken én concurrentie op prijs in stand houden.

Maar de zorgverzekeraar vaart er minder wel bij. Die verliest macht. Ik win aan macht.